DÂN TỘC Ở TÂY NGUYÊN

  -  
l>Nét độc đáo Văn hóa Tây nguyên
*

*
Bức tượng công ty mồ

Sống trên một vùng cao nguyên trung bộ bát ngát, lớn lao, những rừng, nhiều nắng và nóng, các mưa những tộc fan Tây nguyên sẽ biết say đắm nghi với thiên nhiên hào pđợi xung quanh bản thân. Phát rừng, có tác dụng rẫy, trồng lúa, ngô, khoai phong, thai túng nhằm ăn uống, bông để mặc. Trên đại lý của một nền kinh tế tdragon trọt nương rẫy đạt đến trình độ tương đối định hình với thành thục, nhỏ tín đồ Tây nguim vẫn sáng tạo nên một nền văn hóa hơi toàn diện, sở hữu đậm phiên bản dung nhan dân tộc bản địa.

Theo các nhà phân tích văn hóa, quý giá văn hóa truyền thống Tây nguyên tổ hợp làm việc cha giá trị cơ bản: văn hóa truyền thống hữu hình,văn hóa tinh thần với văn hóa truyền thống nghệ thuật và thẩm mỹ. Giá trị văn hóa hữu hình làm việc Tây nghulặng tới lúc này vẫn giữ nguyên giá trị của chính nó. Đó là phần đa căn nhà rông, công ty sàn của bạn Bamãng cầu, Gialai, Êdê, Mnông nhắm tới phía nam bắc để lấy tia nắng phương diện ttách tới sườn Đông Tâgiống như hoa phía dương. Đó là cầu thang nhà rông bên sàn có dáng thai vú mẹ tiêu biểu vượt trội cho chủng loại hệ Tây ngulặng, là hồ hết thiết chế công ty nhiều năm (kopan) được đẽo nguyên ổn từ bỏ thân cây mập, là ché rựu nên mặt phòng bếp lửa hồng, là phần đông cơ chế thêm vào thô sơ bằng đá điêu khắc, bằng đồng nguyên khối, là phần đa vòng bạc, vòng đồng treo sống cổ tay, chân Một trong những gày hỏi chồng(Trôk kô - ông), lễ thỏa thuận (Bi Kuộd) cùng lễ cưới ( Kbih Ungmô)Những danh lam thắng cảnh lừng danh trong với ngoại trừ Thành phố Đà lạt như thác Đămbơri, thác Premli mộng mơ với hồ nước than vãn, thung lung tình yêu... quý hiếm văn hóa truyền thống hữu hình sống Tây nguim còn cần kể đến vườn cửa Quốc gia Yooc Đôn, Nom Ka, cao nguyên trung bộ Konplong, khu rừng rậm ngulặng sinc Chỏng Mô Ray Đakuy núi Ngọc Linc cùng với đầy đủ chyên thú, cây rừng hiếm quý, cùng với thác Trinch Nữ mộng mơ, thác Yali hùng vĩ, thác Drây Sap, hồ nước Lắk, Dắk Tré, Kon Lak còn in rõ nét hoang dã. Giá trị thiết bị thể sống Tây nguyên còn là một những bệnh tích địa thế căn cứ loạn lạc Bản Đôn, của buôn bản Kông Hoa quê hương của những ngày đầu "Đất nước đứng lên", là lao tù Kông Tum, mặt đường mòn Sài Gòn, là thành công An Khê, một đỉnh điểm của thời kỳ kháng Pháp, là chiến thắng Plây Me, Đắk Tô, Tân Chình ảnh, thành công lịch sử vẻ vang Ban Mê Thuật hào hùng cùng với thời kỳ kháng Mỹ.Giá trị văn hóa ý thức của Tây nguyên hội tụ đậm nét sống lê hội. Lễ hội là 1 hình hài sinh hoạt niềm tin có mặn mà phiên bản sắc dân tộc Tây nguyên, thường xuyên được tổ chức triển khai sau phần đa ngày lao hễ mệt nhọc nhọc tập. Giá trị văn hóa lòng tin trong liên hoan của bạn Tây nguyên được biểu lộ trong các tiệc tùng nông nghiệp, tiệc tùng, lễ hội phong tục, tiệc tùng, lễ hội tôn giáo, tiệc tùng lịch sử hào hùng nhỏng hội mùa, lễ tỉa phân tử, lễ cúng máng nước, cúng nồi, lễ đâm trâu, lễ hội Pơ thi, Lễ hội Cồng chiêng...Lễ hội của đồng bào Tây nguim là bài xích ca về lòng yêu nước nồng dịu của các dân tộc Tây nguyên, là truyền thống lâu đời coi trọng vượt khứ đọng, uống nứơc nên lưu giữ rước mối cung cấp, ăn trái lưu giữ tín đồ tLong cây, là bài bác ca về tình thân tmùi hương cộng đồng qua hình tượng "Đàu trâu máng nứơc", là tinh thần bao dung hòa đồng trong quan niệm hoang "sơ thiên, địa, nhân", là tinh thần thượng võ vào đấu tranh cùng với thiên nhiên, với kẻ thù qua các lễ đâm trâu, tiệc tùng Cồng Chiêng, múa khiên, múa trống, là sự việc tbỏ thông thường trọn vẹn vào tình thương qua "vấp ngã củi hứa hôn" với "cái vòng cầu hôn".Giá trị văn hóa truyền thống lòng tin ở Tây nguim còn được diễn tả sinh hoạt mọi tay nghề thuần dưỡng voi, làm việc hầu hết bài thuốc gia truyền chữa dịch,ngơi nghỉ chuyên môn đúc đồng để sản xuất ra bầy đá với nhạc khí Cồng Chiêng, là các thợ gỗ điêu khắc qua những tượng công ty mồ của các dân tộc bản địa Gia Rai, Bamãng cầu, Ênạt,Mnông, là kỹ thuật tô điểm dệt bắt buộc đa số hoa vnạp năng lượng của các trang phục những dân tộc, là tinh thần dũng cảm, thông minh tuyệt đối qua truyền thuyết Đam San, Xing Nhã, Đia Đon, cũng tương tự các nhân vật thời nay hệt như nhân vật Núp, anh hùng Nơ Trang Long... Được quy tụ lại trong xã Kông Hoa, Bản Đôn, vào chiến thắng An Khê, Plây Me, Buôn Mê Thuật, Sa Thày, Đắk Tô, Đắk Nông, Đắk Min.


Bạn đang xem: Dân tộc ở tây nguyên


Xem thêm: Cách Diệt Virus Facebook Tự Gửi Link, Nhắn Tin, Cách Xử Lý Như Thế Nào?


Xem thêm: 4 Cách Làm Mứt Dừa Cà Phê, Mứt Dừa Vị Cafe Sữa Ngon Ngày Tết


Giá trị niềm tin còn đọng lại 200 tục lệ của bạn Êđê, 100 tục lệ của fan Mnông cùng sản phẩm nghàn tục lệ của bạn Gia Rai, Bamãng cầu,Giẻ Triêng biệt, Rơ Ngao, Xê Đăng, qua các xử sự vào xã hội, qua bài toán ăn uống, sinh sống, mặc, vui chơi giải trí, vào bài toán cưới, tang, lễ nghi,tín ngưỡng và tôn giáo.Giá trị đồ vật thể vào văn hóa thẩm mỹ và nghệ thuật Tây nguyên bao gồmnhạc khí, phong cách thiết kế, hội họa trên các xiêm y. Nhạc khí những dân tộc bản địa Tây nguyên cần thiết ko nói đến nhạc vậy dây(cordiophon)tất cả các các loại kèn vĩ nhỏng bọn Kơ ny, nhiều loại búng như đàn Goong, một số loại gẩhệt như đàn Brô giỏi nhạc rứa hơi(Airophone) gồm nhiều loại hơi lùa nlỗi Đinch Duk, Klongut,một số loại lưỡi con gà rung thoải mái nlỗi Alat Tơ Điệp Đinc khan, nhiều loại khá lỗ vòm như Đinhtuk hoặc nhạc nỗ lực từ thân vang ldiophone nlỗi đàn trưng, chiêng Kial, Khinc Khung, Klong Klai cũng nhỏng nhạc cầm màng rung(Membranophone) có trống Sơgơr(trống nhỏ tuổi đeo ở đằng trước ngực)cùng trống Pơ Nông(trống to treo lên hoặc khênh đi nhằm đánh).Kiến trúc Tây nguyên trước nhất phải kể tới phong cách thiết kế nhà mồ. Tuy nó là phong cách xây dựng dân gian thuộc một số loại thon thả nhưng có thể nó không tồn tại một dạng phong cách xây dựng làm sao của Tây ngulặng lại hoàn toàn có thể so sánh với nó về cực hiếm nghệ thuật và thẩm mỹ kiến trúc và quý giá nghệ thuật chế tạo hình. Nhà mồ là sản phẩm kết tinc của rất nhiều loại hình nghệ thuật, là tác phđộ ẩm thẩm mỹ và nghệ thuật tổng vừa lòng, nó là phong cách xây dựng, là điêu khắc, là hội họa, là trang trí.Tiếng cồng triêng rẽ trầm hùng, sâu lắng xuyên suốt ngày tối của liên hoan tiệc tùng bỏ mả có công dụng nhỏng đẩy lùi cả bầu trời ra xa, rước xuống cả bức tranh đơn vị mồ càng uy nghi, hoành tráng hơn bởi vì hàng ngàn đống lửa rực sáng sủa bừng lên giữa cõi âm binh u im thin thít của núi rừng tạo nên như một thiên cung huyền ảo.Theo ý niệm của fan Tây nguyên ổn chết chưa hẳn là không còn nhưng là sự thường xuyên của cụôc sống nghỉ ngơi dạng không giống để rồi vẫn trở về làm cho bạn mang đến lên bên mồ Tây nguyên ổn cùng với tiệc tùng quăng quật mả họp thành hình tượng , đúng theo thành bài ca tôn vinh sự sống bạt tử của bé tín đồ chứ không hẳn thường đài, miếu mạo nhằm thờ trường đoản cú fan bị tiêu diệt giỏi lăng tẩm để vĩnh viễn hóa tử vong của một người, vật làm sao kia như các dân tộc bản địa không giống.Giá trị văn hóa truyền thống nghệ thuật Tây nguyên còn trình bày trong nghệ thuật và thẩm mỹ trang chí hoa văn uống. hóa văn cổ truyền Tây nguim không phải Thành lập trong phút chốc bên dưới ngòi cây viết của cá nhân họa sĩ như thế nào đó mà từ từ được hiện tại hình qua cuộ sống vĩnh viễn của từng tộc fan. Nhìn hoa văn những dân tộc bản địa Tây nguim người coi rung cồn trước hình khối, màu sắc không chỉ hiện hình cùng bề mặt vải cơ mà còn có hoa văn trên đồ dùng đan lát (gùi, bồ), hoa văn vẽ, khắc, thậm chí đục thủng bên trên những thành phần kiến trúc cùng hiện tại thứ nghi lễ (ở nhà chung của buôn bản, bên trên cột đâm trâu, cột lễ đơn vị mồ).Hoa văn xiêm y Tây ngulặng lắp bó với tầm vóc, thân thể của nhỏ tín đồ Tây nguim,với cuộc sống đời thường hàng ngày, cùng với thiên nhiên của núi rừng Tây nguim, đem lại quý hiếm thẩm mỹ mặc dù đơn giản tuy thế lại đậm đà sắc sảo. Hoa vnạp năng lượng Tây nguyên hầu hết là hoa vnạp năng lượng hình họa.Giá trị phi vật dụng thể thành vnạp năng lượng với ko thành vnạp năng lượng của vnạp năng lượng hoa Tây nguyên ổn hầu hết là văn hóa dân gian kmáu danh cùng truyền mồm, sẽ là phôn cờ-lo Tây nguyên, còn văn hóa truyền thống bác học tập về những người sáng tác, tác phẩm lớn, những đơn vị văn hóa thì vẫn tồn tại nhã nhặn.Về phương diện hình hài học tập, tính diễn xướng là đặc thù cơ bạn dạng của phôn cờ-lo bởi vì nó lý lẽ các phương pháp kết hợp khác nhau của các phưng luôn thể diễn đạt.Văn hóa dân gian ở chỗ này có những thể loại nhỏng Tơpun( đồng giao), Pơ đuk( ca dao, châm ngôn, thành ngữ). Avòng(giao duyên), Tơ roi(chuyện nói những loách bao hàm cả thần thoại cổ xưa, thần thoại cổ xưa, ngụ ngôn), Blao(cthị xã cười), Hơri (hát đối đáp), Hơ Amôn( trường ca), bên cạnh đó còn có các một số loại văn vần sử dụng trong những bài bác khấn, tế, phù chụ nlỗi somak, khia, Kơmưt, Tơdok, Ninhcó.Sự cách tân và phát triển tuy nhiên tuy vậy giữa nhạc bao gồm lời (nhạc hát) cùng nhạc không tồn tại lời (nhạc đàn)là bề ngoài đáng xem xét sinh sống Tây nguyên. Âm nhạc và văn hóa dân gian chẳng thể bóc lời nhau cùng toàn bộ các thể nhiều loại vnạp năng lượng học tập nói trên đa số được trình bày bởi một tốt những làn điệu. Các dân tộc bản địa Tây nguim ko bao giờ "sáng sủa tác" vnạp năng lượng học tập quanh đó những làn điệu( thơ ca dân gian)giỏi không tính thể thức đề cập diễn (vnạp năng lượng xuôi dân gian). Chẳng hạn, phụ thuộc vào nội dung ví dụ các bài bác thơ giao dulặng sẽ được hát lên bởi một trong những làn diệu Aroong, Brô-ông, lnhing, Sơtang xuất xắc Srơ-diCó thể nói phôn cờ-lo Tây nguim là cuốn sử dân tộc bản địa được viết bằng nghệ thuật và thẩm mỹ, bằng ngôn ngữ biểu tượng trong số ấy cuộc sống thường ngày qua khứ và hiện giờ, ngọt bùi và cay đắng, mơ ước, ước mong của nhỏ tín đồ được phả ánh và miêu tả sắc đẹp nétUNESCO, tổ chức văn hóa truyền thống dạy dỗ công nghệ LHQ vừa rồi đang công nhận"không gian văn hóa cồng chiêng Tây nguyên là nghệ thuật truyền miệng rực rỡ với di sản phi trang bị thể cảu quả đât. Đây là phần thưởng trọn cực hiếm, tôn vinh nền văn hóa truyền thống nước ta cùng nhỏ tín đồ cả nước những người dân biết gia hạn cùng phát huy cực hiếm văn hóa truyền thống Tây nguyên ổn.Theo Hoàng Kyên ổn Nhất(Tạp chí tkhô cứng niên dân tộc bản địa tgọi số với Miền núi số tháng 9/2007)